Particulier / Rechtwijzer / Werk en inkomen

Werk en inkomen

Bent u ontslagen? Of betaalt uw werkgever uw loon niet of te laat? Wilt u weten hoe het zit met het opbouwen van vakantiedagen en het opnemen van verlof? Lees hier wat uw rechten zijn en wat u kunt doen.

Vakantie en verlof

Wat zijn mijn rechten bij vakantie en verlof?

Als u werkt is het natuurlijk fijn om vakantie of verlof te kunnen opnemen. Soms is verlof opnemen ook noodzakelijk. Bijvoorbeeld bij een zwangerschap. Of als u zorg moet verlenen aan een familielid. U kunt dan met uw werkgever een discussie krijgen over wanneer u dit verlof mag opnemen of over de duur van uw verlof.

Hieronder kunt u controleren wat uw rechten zijn en hoe het zit bij vakantie en verlof.

Online Rechten Checker

Praktische juridische tips

Vraag uw werkgever om een goede administratie van vakantiedagen

Veel ‘gedoe’ ontstaat als niet helemaal duidelijk is welke vakantiedagen er eigenlijk nog van u openstaan. Wanneer zijn ze opgebouwd? Dat kan van belang zijn als u uit dienst gaat. Of als u ze wilt laten uitbetalen. Vakantiedagen kunnen namelijk verjaren, soms na vijf jaar en soms al na zes maanden. En bovenwettelijke dagen mag u tussentijds wel laten uitbetalen, wettelijke daarentegen niet. Vraag uw werkgever dus eens om een goed overzicht. Dan weten beide partijen hoe het zit.

Leg vast of u met ziekteverlof of vakantie bent

Soms is het nodig om voor herstel bijvoorbeeld een weekje een huisje aan zee te huren. Uw werkgever kan dat opvatten als vakantie en er dus vakantiedagen voor afboeken. Als u gewoon thuis zit, kan die discussie veel minder snel ontstaan. Als u dus op reis gaat, bespreek dan even vooraf goed onder welke condities dat gaat.

Regel zwangerschaps- en bevallingsverlof tijdig

Bij dit soort verlof wordt uw loonbetaling overgenomen door het UWV. Het kost altijd een paar weken voordat die administratieve handelingen goed zijn verwerkt. Licht dus op tijd uw werkgever in, dan kan uw werkgever ook op tijd bij het UWV aankloppen.

Realiseert u zich, dat u bij langdurend zorgverlof vaak deels aan het werk blijft

In principe blijft u bij langdurend zorgverlof voor 50% werken. U kunt met uw werkgever afspreken dat u de dagen waar u recht op heeft toch in één keer opneemt. Realiseert u zich ook, dat u alleen betaald krijgt voor de dagen dat u nog wel aan het werk bent (dus 50%).

Bewaar bij speciale soorten verlof ‘bewijsmateriaal’

Uw werkgever kan bij bijvoorbeeld calamiteitenverlof vragen om bewijzen. Stel: u gaat een middag naar huis, omdat uw waterleiding is gesprongen. Uw werkgever kan dan vragen om een kwitantie van de loodgieter die bij u langs kwam of andere bewijzen. Ook bij andere soorten verlof moet u voor de juiste documenten zorgen: doktersverklaringen, geboortebewijzen of een uittreksel uit het bevolkingsregister. Wat u precies dient te verzamelen, hangt van het soort verlof af. Maar wees daar zorgvuldig in.

Vaak gestelde vragen

Loonbetaling

U krijgt uw loon te laat of helemaal niet

Als u geen loon krijgt heeft u vaak gelijk een probleem. Want u moet uw vaste lasten natuurlijk wel blijven betalen. Het is dan belangrijk om snel te handelen, en de juiste stappen te zetten. Ook bij loonbetaling bij ziekte ontstaan vaak welles-nietes kwesties.

Hier onder leest u wat uw rechten zijn en wat u zelf kunt doen.

Online Rechten Checker

Praktische juridische tips

1. Stel de werkgever altijd eerst schriftelijk in gebreke

Gaat er iets mis met de salarisbetaling? Stuur uw werkgever dan altijd eerst een aangetekende brief met uw bezwaar of klacht. Zo krijgt uw werkgever de kans om de fout te herstellen. Bekijk hiervoor de voorbeeldbrieven.

2. Procedure opstarten? Maak de goede keuze.

Soms is het nodig om een werkgever door middel van een juridische procedure tot betalen te bewegen. Er zijn twee mogelijkheden:

  • Kort geding

    Dit is de logische keuze als er snel een beslissing van de rechter moet komen. Overigens betekent ‘snel’ hier nog altijd ‘een aantal weken’. Een kort geding komt in beeld als er sprake is van een ‘spoedeisend belang’. Dat is het geval als u ineens geen salaris meer krijgt. Dat kan u zodanig in de financiële problemen brengen, dat er iets moet gebeuren. Een kort geding leidt tot een ‘voorlopig oordeel’ van de rechter. Er kan later in een bodemprocedure nog om een ‘definitief oordeel’ gevraagd worden.

  • Bodemprocedure

    In een bodemprocedure, het woord zegt het al, worden de zaken tot op de bodem uitgezocht. Dan kan er dus naar meer bewijs voor een bepaalde kwestie gezocht worden. Deze procedure is de weg als het bijvoorbeeld gaat om vakantiedagen die niet uitbetaald worden, nadat u uit dienst bent gegaan.

Vaak gestelde vragen

Voorbeeldbrieven

Ontslag

Uw werkgever wil u ontslaan

Ontslag krijgen is erg vervelend en kan ingrijpend zijn. Maar soms is een ontslag niet te vermijden. Bijvoorbeeld als het bedrijf waar u werkt er financieel slecht voor staat. Als uw werkgever u wil ontslaan omdat hij vindt dat u slecht functioneert is dat weer een heel andere situatie. Er zijn dus verschillende soorten ontslag. En uw werkgever kan dus ook verschillende procedures volgen bij ontslag.

Kijk hier onder voor informatie over uw rechten als uw werkgever u wil ontslaan.

Online Rechten Checker

Praktische juridische tips

Ambtenaren en leraren openbaar onderwijs

Bent u ambtenaar of werkt u in het openbaar onderwijs? Dan is de informatie hieronder niet van toepassing op uw arbeidsrelatie.

1. Ontslag? Let goed op uw opzegtermijn.

Wordt u ontslagen, dan moet uw werkgever zich houden aan de schriftelijk afgesproken opzegtermijn. Dit staat in uw CAO of in uw arbeidsovereenkomst. Als u in deze stukken niets over de opzegtermijn kunt terugvinden, gelden de volgende wettelijke opzegtermijnen:

​Jaren gewerkt​Opzegtermijn
​Minder dan 5 jaar​1 maand
​Van 5 tot 10 jaar​2 maanden
​Van 10 tot 15 jaar​3 maanden
​15 jaar en langer​4 maanden

2. Ontslag? Kijk goed of u nog in uw proeftijd zit.

Zit u nog in uw proeftijd, dan geldt geen opzegtermijn.

  • Heeft u een contract voor onbepaalde tijd of een contract voor bepaalde tijd van twee jaar of langer? Dan mag de proeftijd maximaal twee maanden duren.
  • Heeft u een contract voor bepaalde tijd, korter dan 2 jaar (maar langer dan 6 maanden)? Dan mag de proeftijd maximaal één maand zijn. Hier kan wel in de cao van af worden geweken. Bij een tijdelijke arbeidsovereenkomst van zes maanden of korter mag geen proeftijd worden afgesproken.
  • Uw werkgever mag niet zomaar drie maanden met u hebben afgesproken. De proeftijd is dan nietig en bestaat om die reden niet. Er is dan dus geen proeftijd waarin u ontslagen kunt worden.
    Uw werkgever zal in dit geval op een andere manier het ontslag moeten regelen. Bijvoorbeeld door een procedure bij de kantonrechter of het UWV. De werkgever kan ook met u afspraken maken over een beëindiging van de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden. Deze afspraken worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst.  In de Online Rechten Checker leest u hier meer over.

Let ook op de volgende zaken:

  • Krijgt u bij een werkgever een tweede contract voor dezelfde werkzaamheden? Dan mag niet weer een proeftijd afgesproken worden. Uw werkgever heeft immers al kunnen vaststellen of u geschikt bent voor de functie.
  • Gaat u na een uitzendperiode in loondienst en gaat u dezelfde werkzaamheden verrichten? Dan mag uw werkgever geen proeftijd overeenkomen.

3. Ontslag bij ziekte? Let op: soms kan het wel, soms kan het niet.

Ziekte mag geen reden zijn voor ontslag. Maar u kunt wel ontslagen worden terwijl u ziek bent. Het wordt voor de werkgever wel lastig om dat via het UWV te doen, want in dit geval geldt een opzegverbod. En dat opzeggen is wel noodzakelijk. Het ligt anders als u ziek wordt terwijl de ontslagprocedure al in gang gezet is. Dan geldt dat opzegverbod niet. U mag bovendien wel ontslagen worden als u langer dan twee jaar ziek of arbeidsongeschikt bent, terwijl herstel op korte termijn niet te verwachten is.

4. Check of de reden voor ontslag geldig is.

Een werkgever moet duidelijk aangeven wat de reden is om ontslag aan te vragen. Geldige redenen zijn onder andere:

  • bedrijfseconomische redenen. (Het gaat slecht met het bedrijf. Of er moet gereorganiseerd worden.);
  • slecht functioneren;
  • ontslag op staande voet door bijvoorbeeld diefstal of onzedelijk gedrag;
  • faillissement;
  • Na twee jaar arbeidsongeschiktheid.

U kunt niet ontslagen worden vanwege:

  • godsdienst, ras, geslacht, leeftijd of handicap;
  • ziekte of arbeidsongeschiktheid (tijdens de eerste twee jaar);
  • zwangerschap of bevallingsverlof;
  • lidmaatschap van de Ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging;
  • vervullen van de dienstplicht in uw land van herkomst;
  • opnemen van ouderschapsverlof;
  • lidmaatschap van een politieke organisatie of vakbond;
  • werkzaamheden als functionaris van de Wet Bescherming Persoonsgegevens of als deskundig werknemer van de Arbeidsomstandighedenwet.

5. Let goed op uw concurrentiebeding.

Vaak staat er in een arbeidsovereenkomst een concurrentiebeding. Binnen het werkgebied van uw werkgever mag u dan niet zomaar dezelfde werkzaamheden gaan verrichten. Dat geldt ook als u ontslagen wordt. Het is raadzaam om dit concurrentiebeding niet zomaar naast u neer te leggen; het kan leiden tot hoge boetes. U kunt de rechter wel vragen het concurrentiebeding te vernietigen of te matigen. De rechter zal dan uw belang afwegen tegen het belang dat uw werkgever heeft bij het in stand houden van het concurrentiebeding.

In tijdelijke arbeidsovereenkomsten mag geen concurrentiebeding meer worden opgenomen tenzij de werkgever in of bij de arbeidsovereenkomst gemotiveerd aangeeft dat en welke zwaarwichtige bedrijfs- en dienstbelangen hij heeft bij het concurrentiebeding.

6. Kijk of er een sociaal plan is.

Vaak hebben grotere bedrijven en ondernemingen een sociaal plan. Als dat er is, zijn normaal gesproken ook vakbonden en de ondernemingsraad bij de ontslagprocedure betrokken. Dat geeft u meer zekerheid dat het allemaal volgens de juiste regels verloopt. In een sociaal plan is doorgaans onder andere beschreven welke weg bij het ontslag zal worden bewandeld.

Vaak gestelde vragen

Afdrukken